Cơn mưa phùn đầu xuân phủ lên con đường làng một lớp sương mỏng. Tôi bước vào sân nhà chồng, tay xách túi quà, lòng thắt lại khi nhìn thấy đám đông tụ tập trong gian nhà chính. Đám giỗ ông nội chồng năm nào cũng đông, đủ mặt bà con gần xa. Bữa nay không khác, nhưng không khí với tôi lại nặng trĩu hơn.

Mùi nhang quyện cùng mùi thịt kho tàu, mùi bánh tét và mùi ẩm mốc của bộ bàn ghế gỗ cũ khiến tôi vừa cảm thấy thân thuộc, vừa thấy ngột ngạt. Từ lúc đặt chân vào, tôi đã bắt gặp những ánh mắt dò xét của vài bà cô, bà thím. Đó không phải là ánh mắt của sự quan tâm, mà là ánh mắt của người đang chờ một màn kịch thú vị.

Tôi ngồi xuống chiếc bàn dài, gắp miếng củ kiệu đưa lên miệng. Tiếng trò chuyện ồn ào bao quanh, nhưng tai tôi lại tinh nhạy lạ thường, chờ đợi khoảnh khắc quen thuộc — khoảnh khắc tôi bị lôi ra làm chủ đề.

Không để tôi đợi lâu.

— Ủa, tháng này con lại không đưa lương cho thằng Tài hả? — bà Ba, chị ruột mẹ chồng tôi, cất tiếng. Giọng bà vang lên rõ mồn một giữa không gian đầy người.

Tôi chưa kịp đáp thì mẹ chồng tôi đã cười khẩy, nói lớn:

— Chị coi đó! Con dâu bây giờ lạ lắm. Lương tháng giữ khư khư, không đưa cho chồng một đồng. Hồi tôi mới về làm dâu, chồng tôi đưa đồng nào là tôi cất cho mẹ chồng hết, không hề kêu ca.

Vài tiếng cười khúc khích vang lên từ bàn bên. Có người nghiêng đầu về phía tôi, vừa tò mò vừa hả hê.

Tôi tiếp tục ăn cơm, không phản ứng. Nhưng mẹ chồng càng nói càng hăng:

— Sống mà không biết vun vén, để chồng đi làm về mệt mỏi rồi còn phải ngửa tay xin tiền vợ thì hôn nhân làm sao bền được!

Tài, chồng tôi, ngồi kế bên, vẫn im lặng. Anh cắm cúi ăn như thể tất cả những lời kia không nhắm vào vợ mình.

2. Lý do của sự im lặng

Tôi không phải là người ưa cãi vã, nhưng tôi cũng không phải dạng sẽ mãi cúi đầu chịu đựng. Tôi biết hôm nay sẽ có lúc mình phải lên tiếng.

Tôi đặt đũa xuống, nhẹ nhàng mở túi xách. Cả bàn bỗng im lặng một nhịp.

— Mẹ nói đúng. Con không đưa lương cho chồng. Nhưng… — tôi lấy ra một phong bì dày cộm — … có lẽ nếu mẹ xem mấy tấm ảnh này, mẹ sẽ hiểu lý do.

Bà nhìn phong bì, nhướn mày:

— Lại trò gì đây?

Tôi không nói, chỉ rút ra một tấm ảnh, đặt giữa bàn.

Chồng tôi, trong quán karaoke, ôm eo một cô gái trẻ.

Tiếp theo, là ảnh anh bước ra từ khách sạn lúc gần nửa đêm. Rồi ảnh anh dắt tay một người phụ nữ lạ đi mua sắm.

Không khí bàn ăn lập tức thay đổi. Mấy tiếng xì xào, mấy cái nuốt nước bọt khẽ vang lên.

Mẹ chồng tôi tái mét, nhìn chồng tôi chằm chằm:

— Tài… đây là cái gì?

Anh cúi gằm mặt, không đáp.

Tôi mỉm cười nhạt:

— Con nghĩ, thay vì đưa lương để anh ấy tiêu vào mấy chỗ như thế này, con giữ vẫn tốt hơn.

Mọi ánh mắt đổ dồn vào anh.

3. Sự thật chưa dừng lại ở đó

Tôi tưởng mình sẽ thấy hả hê, nhưng không. Tôi chỉ thấy nhẹ nhõm, như vừa trút được gánh nặng đã đè trên vai hơn một năm nay.

Nhưng mọi chuyện chưa dừng ở đó.

Một người đàn ông tầm bốn mươi, dáng gầy, tiến vào sân, tay cầm một tập giấy. Ông ta không khách sáo, nói thẳng:

— Ai là vợ của anh Tài?

Tôi đứng dậy:

— Tôi.

Ông ta đưa ra một tờ giấy:

— Đây là giấy thông báo nợ. Anh Tài vay của chúng tôi 200 triệu, quá hạn 4 tháng. Nếu hôm nay không trả, chúng tôi sẽ đến công ty anh làm việc.

Mọi người ồ lên. Mẹ chồng tôi như chết đứng.

Tôi cười mỉa, quay sang chồng:

— 200 triệu… để làm gì nhỉ? Đừng nói là để mua quà cho “bạn” trong mấy tấm ảnh kia.

Anh vẫn im.

4. Cuộc hôn nhân đã mục ruỗng

Sau khi người đòi nợ rời đi, không khí đám giỗ tan như bong bóng. Ai nấy tìm lý do ra về sớm. Mẹ chồng tôi không còn đủ sức trách móc tôi nữa, chỉ ngồi bần thần.

Tôi xách túi đứng lên, không quên nói:

— Con xin lỗi đã làm hỏng bữa giỗ. Nhưng con nghĩ, đôi khi sự thật cần được bày ra, dù nó khó nuốt đến đâu.

Bước ra khỏi nhà, tôi hít một hơi dài. Lần đầu tiên sau nhiều tháng, tôi thấy mình thật sự thở được.

Phía sau lưng, tôi nghe tiếng mẹ chồng quát:

— Mày làm nhục cả nhà này, Tài ơi!

Tôi không ngoảnh lại.

5. Cú twist cuối cùng

Một tuần sau, tôi nhận được một cuộc gọi. Là người đàn ông hôm trước đến đòi nợ. Giọng ông ta trầm xuống:

— Cô à… số tiền 200 triệu đó… thật ra chồng cô vay để trả viện phí cho mẹ cô. Bà bị bệnh nặng, cô đi làm xa, không ai báo cho cô. Anh ấy bảo không muốn cô lo lắng nên giấu.

Tôi chết lặng. Căn phòng như thu hẹp lại.

Tôi nhớ lại những tấm ảnh… bỗng nhận ra, cô gái trong ảnh là y tá của bệnh viện tỉnh. Cảnh ở khách sạn… là nhà nghỉ gần bệnh viện, nơi anh ở lại để tiện chăm sóc.

Tôi buông điện thoại, bàn tay run rẩy. Hóa ra, tất cả những gì tôi nghĩ mình biết… chỉ là một nửa sự thật.