Từ ngày 1-7-2025, gà lôi trắng nằm trong nhóm IIB: động vật rừng hạn chế khai thác và sử dụng vì mục đích thương mại.

Trên mạng xã hội những ngày gần đây xuất hiện câu chuyện về trường hợp anh Thái Khắc Thành (Sinh năm 1980, trú tại xã Đô Lương, tỉnh Nghệ An) bị phạt 6 năm tù vì mua bán gà lôi trắng – loài thuộc danh mục IB động vật nguy cấp, quý, hiếm – gây chú ý dư luận.

Anh Thái Khắc Thành và số gà lôi tang vật. Ảnh: Công an cung cấp

Theo hồ sơ vụ án, ngày 3-4-2025, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế, tham nhũng, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Thái Bình (cũ) đã khởi tố, bắt tạm giam Thái Khắc Thành để điều tra về hành vi vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm theo khoản 2, Điều 244 Bộ luật Hình sự.

Trước đó, ngày 2-4-2025, lực lượng chức năng kiểm tra tại đường DH07, xã Song An, huyện Vũ Thư (cũ), phát hiện xe ô tô biển số 37K-258.41 đang vận chuyển 10 cá thể nghi là gà lôi trắng – loài nằm trong danh mục IB thuộc nhóm động vật nguy cấp, quý, hiếm. Tài xế khai chở số động vật này theo yêu cầu của Thái Khắc Thành.

Gà lôi trắng thuộc nhóm IIB – là các loài động vật rừng hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại từ 1-7-2025, thay vì nhóm IB. Ảnh: Chụp màn hình phụ lục Thông tư 27

Khám xét khẩn cấp nơi ở của Thành, cơ quan điều tra thu giữ thêm 3 cá thể gà lôi trắng (tên khoa học Lophura nycthemera), thuộc lớp chim, bộ gà, họ Trĩ. Theo kết quả điều tra, tổng cộng Thái Khắc Thành đã nuôi, sở hữu và vận chuyển 13 cá thể gà lôi trắng.

Sau sự việc của anh Thái Khắc Thành, nhiều người vẫn băn khoăn rằng gà lôi trắng được bảo vệ theo quy định nào?

Trao đổi với Báo Người Lao Động chiều ngày 12-8, đại diện Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học (Bộ Nông nghiệp – Môi trường) cho biết liên quan đến gà lôi trắng, hiện tại loài này thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý hiếm ban hành kèm theo Thông tư 27 năm 2025 của Bộ NN-MT ngày 24-6-2025.

Trước thời điểm Thông tư có hiệu lực, loài này thuộc nhóm IB Phụ lục I Danh mục động vật rừng, thực vật rừng nguy cấp, quý hiếm ban hành kèm theo Nghị định số 84 năm 2021 của Chính phủ.

“Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học chỉ quản lý loài nguy cấp, quý hiếm được ưu tiên bảo vệ, không có loài này trong danh mục” – đại diện Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học thông tin.

Gà lôi trắng thuộc nhóm IIB thay vì IB từ 1-7-2025

Thông tư 27 năm 2025 của Bộ NN-MT, quy định về quản lý loài nguy cấp, quý hiếm; nuôi động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, có 109 loài thuộc nhóm IB, 187 loài thuộc nhóm IIB. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1-7-2025.

Theo đó, có 109 loài thuộc nhóm IB, là những loài bị đe dọa tuyệt chủng nghiêm trọng và bị cấm khai thác, săn bắt vì mục đích thương mại. Trong đó, Bộ Gà, Họ Trĩ có 7 loài, gồm: Công, gà so cổ hung, gà lôi lam mào trắng, gà tiền mặt vàng, gà tiền mặt đỏ, trĩ sao, gà lôi tía;…

Có 187 loài động vật hoang dã thuộc nhóm IIB – là các loài động vật rừng hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại. Đáng chú ý, trong danh mục này có gà lôi trắng.

Trong đó, Bộ Gà, Họ Trĩ gồm có các loài: gà so họng trắng, gà so ngực gụ, gà so họng hung, gà so họng đen, gà lôi hông tía và gà lôi trắng. Họ Vịt gồm có vịt đầu đen, vịt mỏ nhọn…

Như vậy, từ 1-7-2025, gà lôi trắng nằm trong danh mục nhóm IIB, tức các loài động vật rừng hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại thay vì ở nhóm IB, tức những loại bị đe dọa tuyệt chủng nghiêm trọng và bị cấm khai thác, săn bắt vì mục đích thương mại.