Ai cũng phải khen ngợi sự thông minh và khả năng quan sát, tư duy của cô bé.

Tây Du Ký  của Ngô Thừa Ân được xem là một trong “tứ đại danh tác” của văn học Trung Hoa, bên bờ  Hồng Lâu Mộng  (Tào Tuyết Cần),  Thủy Hử  (Thị Nại Am) và  Tam Quốc Diễn Nghĩa  (La Quán Trung). Riêng ở Việt Nam, bản phim truyền hình kinh điển  Tây Du Ký  đã trở thành một phần ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ, được tham khảo lại hàng trăm lần mà vẫn hoàn hảo theo dõi.

Thế nhưng, có một sự thật bất ngờ là dù tác phẩm đã tồn tại hơn 400 năm, vẫn còn đó một “lỗ ổ” chưa từng được ai nhắc đến. Và người đầu tiên phát hiện ra chi tiết này lại không phải là một học giả hay nhà nghiên cứu nào là một cô bé mới 11 tuổi tên Mã Tư Tề, học sinh lớp 5 Trường tiểu học Cửu Liên, Hàng Châu.

Hóa ra Tây Du Ký cũng tồn tại nhiều hạt “sạn” và một trong số đó đã là một cô bé 11 tuổi phát hiện ra

Năm 2019, trong một bài văn hành hành đề tài “Bữa tiệc trên đường thỉnh kinh”, cô bé Mã Tư Tề khi ấy mới 11 tuổi đã chỉ ra một chi tiết bất hợp lý, đó chính là suốt chương trình kinh dài 14 năm, cô bé Mã Tư Tề khi ấy mới 11 tuổi đã chỉ ra một chi tiết bất hợp lý, đó chính là suốt trình song kinh dài 14 năm, thầy bạn bốn trò Đường Tăng đi qua biết bao vùng đất, phong tục, ẩm thực khác nhau, nhưng lại chỉ giúp ăn một số đặc sản của khu vực Giang Hoài (tức Giang Tô – An Huy hiện tại).

Trong  Tây Du Ký , thực đơn thường xuyên xuất hiện các món như ngọc tiếu mễ phạn (cơm trắng), chưng bính (bánh hấp), đường cao (một dạng bánh nếp đường), sư tiên (nhiều tài liệu cho thấy đây là biến thể của thịt viên lớn hầm), hoàng phạn (cơm gạo kê vàng). Đây đều là món ăn đặc sản Giang Hoài – quê hương của tác giả Ngô Thừa Ân, chứ hoàn toàn không phản ánh ánh sáng đa dạng thực phẩm dọc đường từ Trường An sang Tây Vực.

Tư Tề lập luận rằng, trong bối cảnh thời xa xưa, Ngô Thừa Ân không có điều kiện “đi khắp thiên hạ” như nhà du ký Từ Hạ Khách, nên khi viết sách ông đã mượn ngay những món ăn quen thuộc ở quê để đưa vào tác phẩm.

Cô bé Mã Tư Tề

Bài văn bản này gây chú ý nhanh chóng trong giới học thuật. Nhiều chuyên gia văn học thừa nhận rằng trong hơn 400 năm từ khi Tây Du Ký ra đời (1590) cho đến nay, chưa từng có ai lên tiếng về “lỗ ổ” này. Một độc giả từng phản biện rằng “có thể thầy trò Đường Tăng mang theo lương thực”, nhưng Tư Tề trả lời nếu vậy thì lương thực đã cạn kiệt từ lâu, vì không có loại thực phẩm nào có thể bảo quản suốt 14 năm hành động.

Các nhà nghiên cứu đồng tình rằng phát hiện của Tư Tề “có giá trị nghiên cứu thực sự” và nếu Ngô Thừa Ân còn sống, ông cũng chỉ có thể gật gù nhận.

Điều khiến nhiều người tò mò là vì sao hàng trăm triệu độc giả  Tây Du Ký  đều bỏ qua chi tiết này, mà chỉ một bé gái 11 tuổi nhận ra? Theo thầy cô và cha mẹ, Tư Tề vốn có thói quen đọc rất kỹ, phun chất vấn và suy nghĩ độc lập.

Từ khi học mẫu giáo, em đã đọc nhiều loại sách, đến tiểu học thì mở rộng sang lịch sử, nhân văn, địa lý. Cô bé thường xuyên đặt ra những câu hỏi lạ lùng, rồi tự tìm cách trả lời qua sách. Chính sự đọc rộng và đọc sâu này đã giúp Tư Tề “thấy khách sạn” ở những nơi mà người ta thường bỏ qua.

Tư Tề là một cô bé thông minh có khả năng quan sát tinh tế

Em thích đọc và phân tích Tây Du Ký dẫu đây là một tác phẩm vô cùng đồ đỏ

Đặc biệt, Tư Tề không phải là kiểu học sinh viết gửi văn bản. Trước đó, em từng đoạt giải đặc biệt tại cuộc thi viết thiếu niên toàn quốc với tác phẩm “Tiết thể giáo dục – Câu chuyện của nội tử”, vượt qua nhiều thí sinh trung học và phổ thông. Khả năng quan sát tế bào, cách nhìn mới mẻ chính là nền tảng để tạo ra hiện tượng gây chấn động.

Không thể phủ nhận, Tây Du Ký mãi là đại kiệt tác văn học và văn hóa, thậm chí chí chí bản phim chuyển thể còn nắm giữ kỷ lục phát lại hơn 3.000 lần trên truyền hình Trung Quốc, với hơn 89,4% dân số từng xem. Nhưng câu chuyện về Tư Tề cho thấy ngay cả tác phẩm vĩ đại nhất cũng có thể tồn tại tại dự đoán và đôi khi chính đôi mắt non nớt, tò mò của trẻ nhỏ mới nhìn thấy điều mà người lớn bỏ lỡ.

Câu chuyện này cũng nhắc nhở rằng hãy đọc sách không chỉ để giải thích mà còn để học cách phân tích, phản biện và đặt câu hỏi. Đó mới là sức mạnh thực sự của việc đọc, giúp ta không ngừng khám phá thế giới cũng như những “bí mật” ẩn giấu trong những điều tưởng như đã quá quen thuộc.

Tổng hợp