Chuyên gia cho rằng cần sớm có giải pháp hỗ trợ người dân chuyển đổi sang xe điện khi thực hiện cấm xe máy xăng vào Vành đai 1 Hà Nội.

Hạn chế xe máy xăng nhằm hướng tới bảo vệ môi trường. Ảnh: Xuyên Đông
Chia sẻ với Báo Lao Động, TS Khương Kim Tạo, nguyên Phó Chánh văn phòng Uỷ ban An toàn Giao thông Quốc gia cho rằng:

“Quy định cấm xe máy xăng vào khu vực Vành đai 1 thể hiện quyết tâm của nhà nước trong việc giải quyết dứt điểm và nhanh chóng các vấn đề liên quan đến môi trường, sinh thái, nhằm bảo vệ sức khỏe cho nhân dân. Như vậy, chương trình này hoàn toàn phù hợp với định hướng phát triển bền vững.

Vấn đề hiện nay không còn là “có làm hay không”, mà là “làm như thế nào cho hiệu quả”. Chúng ta cần bàn đến các giải pháp cụ thể để triển khai tốt chỉ đạo của Thủ tướng, đặc biệt là trong việc thay thế xe máy xăng bằng xe máy điện.

Muốn giải quyết được, chúng ta phải có bản lĩnh và xác định rõ trách nhiệm. Các bộ, ngành, cơ quan liên quan phải rà soát những công việc, nội dung có liên quan đến quá trình chuyển đổi này để chủ động vào cuộc. Tùy theo trách nhiệm và năng lực, mỗi đơn vị cần nghiên cứu, tổng hợp và đề xuất các giải pháp hỗ trợ phù hợp.

Ví dụ, ngành điện cần tìm hiểu, hiện nay có bao nhiêu xe máy xăng đang hoạt động trong khu vực từ Vành đai 1 trở vào, mỗi phương tiện trung bình di chuyển bao nhiêu km mỗi ngày? Từ đó, tính toán số lượng xe điện thay thế tương ứng, và xác định lượng điện tiêu thụ mỗi ngày nếu toàn bộ được chuyển sang xe điện. Khi biết được con số này, ngành điện phải đánh giá khả năng cung ứng đến đâu và trong thời gian nào. Việc này bao gồm cả khâu sản xuất và truyền tải điện đến người dân. Ngoài máy phát điện hoặc điện nhập, chúng ta còn cần hệ thống lưới điện, đường dây, trạm sạc – tất cả phải được quy hoạch đồng bộ để phục vụ người dân.

Nguồn điện là điều kiện đầu tiên. Tiếp theo là khả năng cung ứng phương tiện chạy điện. Chúng ta cần làm rõ năng lực sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu xe điện ra sao, giá cả thế nào, chất lượng có đảm bảo hay không. Xe phải có độ tin cậy cao, ít xảy ra sự cố, hoặc nếu có thì chỉ là lỗi nhỏ, không ảnh hưởng đến an toàn vận hành.

Một yếu tố nữa là kiểm soát chất lượng phương tiện.

Cuối cùng, yếu tố quyết định là sự đồng thuận của nhân dân. Nếu người dân chưa sẵn sàng thì chúng ta phải làm tốt công tác tuyên truyền, giải thích rõ ý nghĩa của chương trình để họ ủng hộ. Khi người dân đã tích cực tham gia, nếu được nhà nước hỗ trợ thêm về tài chính – ví dụ có thể xem xét hỗ trợ 30 – 50% chi phí mua xe điện – thì hiệu quả thực hiện sẽ thuận lợi hơn rất nhiều.

Vì đây là chương trình liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp nên từng đơn vị cần chủ động hỗ trợ lẫn nhau. Ví dụ ngành điện muốn mở rộng sản xuất cũng cần sự hỗ trợ từ các cơ quan khác về cơ chế, chính sách để đầu tư nhanh hơn. Ngay cả hệ thống ngân hàng cũng có thể được chỉ đạo để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp sản xuất điện hoặc xe điện vay vốn với lãi suất ưu đãi.

Tất cả những điều này cần được phối hợp nhịp nhàng để hiện thực hóa chỉ đạo của Thủ tướng và chính sách của Nhà nước”.

Trước đó, ngày 12.7, Thủ tướng ban hành chỉ thị về các nhiệm vụ cấp bách nhằm giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường.

Chỉ thị yêu cầu Hà Nội triển khai các giải pháp để từ ngày 1.7.2026 không còn xe máy dùng nhiên liệu hóa thạch (xe xăng) lưu thông trong khu vực vành đai 1.

Lộ trình tiếp theo được đặt ra như sau: Từ 1.1.2028 sẽ hạn chế ôtô cá nhân dùng nhiên liệu hóa thạch trong vành đai 1 và vành đai 2. Đến năm 2030, áp dụng quy định trên với toàn bộ phương tiện cá nhân dùng nhiên liệu hóa thạch trong phạm vi vành đai 3.

Theo Quy hoạch giao thông vận tải Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Hà Nội có 7 tuyến đường vành đai kết nối nội bộ và thông thương với các tỉnh, thành lân cận.

Trong đó, Vành đai 1 là tuyến đường huyết mạch dài khoảng 15 km, với lộ trình: Nguyễn Khoái – Trần Khát Chân – Kim Liên – Hoàng Cầu – Voi Phục – Vành đai 2 (đoạn Cầu Giấy – Bưởi). Đây là một trong những trục chính đô thị quan trọng, kết nối từ Đông sang Tây, đi qua khu vực trung tâm của Hà Nội.