Tôi ngớ người, cả nhà lặng thinh cảm giác đến mức nín thở.

Căn nhà cấp 4 ở quê vốn là nơi ông bà tôi sống mấy chục năm. Sau khi ông mất, bà cũng chuyển lên thành phố sống cùng bác cả. Căn nhà bỏ trống gần 2 năm, tôi và các cô chú mới bàn nhau: hay là bán.

Dù sao cũng không ai ở nữa, đất thì xuống cấp, bán đi lấy tiền chia đều cho các anh em, khỏi phải tranh chấp sau này.

Tôi là người đứng tên thừa kế nên có trách nhiệm lo liệu. Trước khi đăng bán, một người quen trong họ khuyên tôi nên mời người xem qua phong thủy, gọi là cho “yên tâm” trước khi đụng đến nhà đất tổ tiên. Tôi vốn không mê tín nhưng nghĩ mời một người có hiểu biết về nhà cửa đất đai, cấu trúc nhà cũ, cũng là hợp lý.

Người thầy tôi mời là một kiến trúc sư về hưu, chuyên tư vấn cải tạo nhà cũ, ông nói rõ: “Tôi không xem bói toán, tôi chỉ nhìn nhà theo kinh nghiệm xây dựng”.

Ông đi một vòng, xem nền đất, tường, mái ngói, rồi dừng lại ở tấm vách gỗ cũ ngăn giữa phòng khách và phòng ngủ. Vách đã mối mọt nhiều chỗ, sắp sụp. Ông gõ nhẹ vài cái rồi quay sang tôi nói đúng một câu: “Tấm vách này có dấu niêm phong của tòa”.

Tôi ngớ người, cả nhà lặng thinh cảm giác đến mức nín thở.

Ảnh minh họa

Ông chỉ ra một ký hiệu khắc mờ hình tròn, gần chân tường, đúng kiểu dấu sáp niêm phong cũ. Vách gỗ có vẻ từng được tháo ra rồi gắn lại vụng về. Ông bảo, thời trước nhiều gia đình có thói quen cất giữ giấy tờ, vàng bạc trong vách nhà, nhất là nhà không có két sắt.

Tôi vội gọi người tới tháo vách, không phải vì tò mò mê tín, mà đơn giản là phải kiểm tra cho rõ ràng trước khi bán. Sau một hồi lần mò, chúng tôi tìm được một ngăn rỗng phía sau vách, trong đó có một túi vải cũ, đựng vài cuốn sổ tiết kiệm thời xưa (loại đã mất giá trị), một sổ ghi chép tay và điều bất ngờ nhất: một bản hợp đồng mua bán đất chưa từng được nhắc đến.

Bản hợp đồng ghi rõ ông tôi từng mua một phần đất ruộng bên cạnh nhưng chưa kịp sang tên. Trong sổ ghi chép tay, ông tôi có dòng chữ: “Chờ khi làm lại sổ đỏ sẽ gộp đất này vào”.

Tôi mang hồ sơ đi kiểm tra lại ở xã. Đúng là có phần đất tranh chấp mấy năm trước, nay biết rõ nguồn gốc, chuyện bỗng thay đổi hoàn toàn. Cả gia đình họp lại, tạm ngưng việc bán.

Tôi không tin vào phong thủy nhưng tôi tin có những người có con mắt chuyên môn và đủ tinh tế để nhìn ra những thứ mình không thấy. Và có những thứ, không phải là điềm gở hay vận mệnh mà là di sản vô hình của người xưa, được giấu kỹ không vì bí ẩn, mà vì niềm tin rằng sau này, con cháu sẽ biết cách tìm ra.

Cả nhà tôi thắp nén hương trên bàn thở tổ tiên, cảm ơn ông vì “nhìn xa trông rộng” nghĩ đến con cháu sau này.