Bán trà đá vỉa hè, mỗi ngày thu về đôi ba trăm nghìn, có vẻ chẳng đáng là bao. Nhưng khi nhà nước siết chặt quản lý thuế, nhiều người bắt đầu đặt câu hỏi: “Làm ăn nhỏ vậy có phải nộp thuế không? Nếu có thì nộp bao nhiêu?”.

Để trả lời câu hỏi này, trước hết cần tính doanh thu năm của cô. Giả sử cô bán trà đá đều đặn mỗi ngày, không nghỉ ngày nào, mỗi ngày được 300.000 đồng thì doanh thu ước tính như sau:

300.000 đồng x 30 ngày = 9.000.000 đồng/tháng.

9.000.000 đồng x 12 tháng = 108.000.000 đồng/năm.

Với doanh thu này, cô trà đá rơi vào nhóm có doanh thu trên 100 triệu đồng/năm, tức thuộc diện phải nộp thuế theo quy định hiện hành theo Thông tư 40/2021/TT-BTC.

Cô bán trà đá doanh thu 300.000 đồng mỗi ngày phải nộp những loại thuế gì? Mỗi tháng nộp bao nhiêu?

Nếu cô bán trà đá đã đăng ký hộ kinh doanh cá thể, thì có thể phải nộp các loại thuế sau:

– Thuế thu nhập cá nhân (TNCN).

– Thuế giá trị gia tăng (GTGT).

– Lệ phí môn bài.

Theo Thông tư 40/2021/TT-BTC, với ngành kinh doanh dịch vụ ăn uống nhỏ lẻ như trà đá, tỷ lệ thuế khoán hiện tại là:

– Thuế GTGT: 3%

– Thuế TNCN: 1,5%

Tổng cộng: 4,5%.

Với doanh thu khoảng 108 triệu đồng/năm, tính ra: 4,5% x 108.000.000 = 4.860.000 đồng/năm. Tương đương khoảng 405.000 đồng/tháng.

Ngoài ra, nếu doanh thu trên 100 triệu đồng/năm, cô còn phải nộp lệ phí môn bài là 300.000 đồng/năm.

Nhưng nếu cô không đăng ký hộ kinh doanh thì sao?

Trên thực tế, phần lớn những người bán trà đá, bán hàng rong… không đăng ký hộ kinh doanh mà chỉ buôn bán tự phát. Trong trường hợp này:

– Nếu doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm: không thuộc diện nộp thuế.

– Nếu doanh thu trên 100 triệu đồng/năm, nhưng không đăng ký kinh doanh thì cơ quan thuế có quyền ấn định thuế và truy thu nếu phát hiện hoạt động kinh doanh thường xuyên, liên tục (căn cứ theo Luật Quản lý thuế 2019).

Trên thực tế, hiện nay việc xác minh, rà soát đối với người bán nhỏ lẻ chưa đăng ký vẫn chủ yếu mang tính định hướng tuyên truyền và khuyến khích chuyển đổi. Việc chủ động này nhằm đảm bảo nghĩa vụ thuế của mỗi hộ kinh doanh và tránh những rắc rối pháp lý có thể gặp phải khi kê khai thuế không đầy đủ.

Từ năm 2026: Bán trà đá cũng phải… dùng máy tính tiền?

Theo Nghị định 70/2024/NĐ-CP, từ năm 2026, thuế khoán sẽ bị bãi bỏ. Thay vào đó, hộ kinh doanh, dù nhỏ cũng sẽ phải:

– Kê khai thuế theo doanh thu thực tế.

– Sử dụng hóa đơn điện tử (nếu có giao dịch cần xuất hóa đơn).

– Có thể phải sử dụng máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế.

Tức là, nếu cô trà đá muốn tiếp tục bán hợp pháp, minh bạch và ổn định, thì sớm hay muộn cũng sẽ phải “lên sổ”, gắn với mã số thuế cá nhân và tuân thủ quy định.

Buôn bán nhỏ vẫn phải để ý thuế

Với doanh thu khoảng 300.000 đồng/ngày, cô bán trà đá đầu ngõ thuộc diện phải nộp thuế, nếu đã đăng ký hộ kinh doanh. Tổng tiền thuế mỗi tháng rơi vào khoảng 400.000 – 500.000 đồng, chưa kể lệ phí môn bài. Nếu chưa đăng ký, khả năng bị truy thu là thấp ở thời điểm hiện tại, nhưng sẽ khó tránh khỏi trong tương lai gần, khi công tác quản lý được số hóa và liên thông dữ liệu thuế, dân cư và giao dịch.

Vì thế, dù làm ăn nhỏ, mỗi người buôn bán cũng nên chủ động tìm hiểu pháp luật để không bị “ngơ ngác” trước những thay đổi tưởng như chỉ dành cho doanh nghiệp lớn.