Nếu mua nông sản từ nông dân không có hóa đơn, hộ kinh doanh có thể dùng bảng kê khai kèm chứng từ thay thế.

Từ 1/6, theo Nghị định 70, các hộ kinh doanh khoán có doanh thu trên 1 tỷ đồng mỗi năm thuộc một số ngành nghề (ăn uống, khách sạn, bán lẻ…) phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Sau hơn nửa tháng triển khai, nhiều hộ kê khai vẫn băn khoăn về hóa đơn đầu vào, đặc biệt với các mặt hàng nông sản mua của nông dân hay hàng “xách tay” từ người quen.

Tại cuộc phỏng vấn trực tuyến của VnExpress ngày 17/6, đại diện Cục thuế cho biết trường hợp nhập hàng từ người bán không có hóa đơn, hộ kinh doanh có thể lưu giữ chứng từ mua bán, thanh toán để đảm bảo chứng minh nguồn gốc hàng hóa. Cụ thể hơn, họ cần dùng bảng kê mua hàng kèm chứng từ như phiếu chi, nhập kho hoặc biên bản bàn giao.

Bà Trần Lê Trang, Tổng giám đốc Công ty TNHH Tư vấn Hà An, lưu ý bảng kê kèm chứng từ chỉ áp dụng cho trường hợp nhập hàng của cá nhân kinh doanh thuộc diện không buộc có hóa đơn, như nông dân. Còn nếu đơn vị bán là công ty, cá nhân hoặc hộ kinh doanh kê khai, họ buộc phải xuất hóa đơn bán hàng theo quy định.

Vườn sầu riêng nghịch vụ tại xã Mỹ Lợi A, huyện Cái Bè, Tiền Giang, tháng 11/2024. Ảnh: Hoàng Nam

Một nguồn hàng nhập phổ biến khác là hàng “xách tay”, dù từ người quen cũng không được coi là đầu vào hợp lệ khi không có hồ sơ nhập khẩu. “Thậm chí, hàng hóa này có thể bị coi là hàng lậu. Nếu muốn minh bạch, bạn cần chuyển sang nhập khẩu chính ngạch với tư cách công ty”, bà Nguyễn Quỳnh Dương, Tổng giám đốc phần mềm quản lý bán hàng đa kênh Nhanh.vn, nói.

Tương tự việc nhập khẩu quần áo từ Trung Quốc về bán, hộ kinh doanh cần nghiên cứu chính sách nhập khẩu, tuân thủ quy định pháp luật về thuế nhập khẩu, pháp luật hải quan, thương mại biên giới… Ông Mai Sơn, Phó cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính), khuyến nghị hộ kinh doanh cần có giấy tờ để chứng minh xuất xứ hàng hóa gồm hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại, vận đơn, chứng từ nộp thuế khâu nhập khẩu…

Trường hợp không có khả năng hoặc không được phép nhập hàng theo quy định, hộ kinh doanh, công ty có thể làm hợp đồng ủy thác nhập khẩu qua một đơn vị logistics. Họ sẽ làm các thủ tục nhập khẩu và xuất hóa đơn đầu vào thay doanh nghiệp ủy thác.

Cơ quan thuế khuyến nghị hộ, cá nhân kinh doanh cần lưu trữ các hóa đơn, chứng từ của hàng hóa, dịch vụ mua vào để cung cấp cho cơ quan quản lý khi được yêu cầu. Việc này nhằm chứng minh, đảm bảo nguồn gốc, chất lượng hàng hóa.

Khi chuyển từ hộ kinh doanh khoán sang hình thức kê khai, đơn vị tư vấn thuế nói chứng từ và sổ kế toán là các biểu mẫu buộc phải có theo Thông tư 88/2021.

Theo bà Trang, các hộ cần sử dụng 7 sổ kế toán theo danh mục, chẳng hạn sổ chi tiết doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ; sổ chi phí sản xuất, kinh doanh; theo dõi thực hiện nghĩa vụ thuế, thanh toán tiền lương và các khoản khác. Ngoài ra, số này còn sổ quỹ tiền mặt, tiền gửi ngân hàng.

Thêm vào đó, hộ kinh doanh cũng cần có các chứng từ kế toán cần thiết như phiếu thu – chi, phiếu nhập/xuất kho, bảng thanh toán tiền lương và các khoản thu nhập của người lao động.

Đại diện Cục Thuế cho biết cơ quan này cùng các hiệp hội, nhà cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử nghiên cứu, tính toán cung cấp miễn phí công cụ, phần mềm kế toán dùng chung, cũng như hỗ trợ thiết bị và chi phí dịch vụ hóa đơn điện tử cho hộ kinh doanh trong giai đoạn đầu chuyển đổi.

Thêm vào đó, cơ quan thuế tiếp tục rà soát để cắt giảm tối đa thủ tục hành chính về thuế, hóa đơn cho hộ kinh doanh, theo Phó cục trưởng Cục thuế. Ông cho biết thêm ngành thuế sẽ tiếp tục cung cấp các tiện ích thuế, hóa đơn điện tử để hộ kinh doanh dễ kê khai, nộp thuế khi sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.