Mẹ chồng tôi về hưu không có lương, lại hay đau ốm nên sau khi tôi sinh con, bà lên ở cùng để chăm cháu. Lúc đầu tôi rất mừng, nghĩ có bà hỗ trợ đỡ vất vả. Nhưng ở được vài hôm, tôi bắt đầu thấy ngột ngạt:

– “Ôi dào, ngày xưa tao đẻ xong là làm ruộng liền, ai mà như tụi bây bây giờ, đẻ cái nằm bẹp, bắt mẹ già hầu hạ từ A đến Z…”

– “Thời nay không có lương hưu khổ lắm, sau này chỉ trông cậy vào con cái thôi. Mà tiền nhà này toàn chồng mày kiếm ra, cũng phải biết điều đấy con ạ…”

Nói bóng nói gió mãi rồi bà bắt đầu… đòi tiền chu cấp hàng tháng. 5 triệu, rồi 7 triệu, chưa kể còn phải sắm đồ ngon bồi bổ mỗi lần bà kêu “nhức đầu, chóng mặt”. Chồng tôi thương mẹ, lại gật đầu. Tôi nuốt nghẹn trong cổ, cắn răng chịu.

Đỉnh điểm là hôm đó bố mẹ đẻ tôi sang thăm cháu. Vừa đến nơi, bà thông gia đã ngồi giữa nhà, tay bế cháu, miệng than nghèo kể khổ:

– “Tôi mà có lương hưu thì đã chẳng phải đi ở nhờ, trông cháu như ô-sin thế này đâu…”

Bố tôi nghe vậy thì chỉ cười nhẹ. Rồi ông chậm rãi nói một câu, cả nhà chết lặng:

– “Nếu bác thấy vất vả quá thì để vợ chồng con gái tôi đưa cháu về bên ngoại chăm vài tháng. Chúng tôi có lương hưu, có sổ tiết kiệm, nhà cửa đầy đủ, khỏi phải đòi chu cấp. Con gái tôi cũng đỡ phải nghe lời mắng nhiếc.”

Mẹ chồng tôi sững người. Mẹ tôi thì thêm một câu “điểm huyệt”:

– “Con dâu không phải giúp việc, càng không phải con nợ. Làm mẹ chồng mà suốt ngày so đo tiền bạc thì khác gì người dưng?”

Tối hôm đó, bà gói đồ lặng lẽ rời về quê mà không nói thêm một lời. Còn chồng tôi, lần đầu tiên sau mấy tháng, quay sang nắm tay tôi thật chặt, nói nhỏ:

– “Anh xin lỗi… từ nay để anh lo.”

Sau đêm bị bố mẹ tôi “chỉnh” thẳng mặt, mẹ chồng khăn gói rời đi mà không nói thêm lời nào. Cả nhà im ắng hẳn, không còn tiếng càm ràm, không còn áp lực phải “cống nạp” tiền mỗi tháng. Nhưng tôi cũng chẳng thấy nhẹ lòng như tưởng.

Hơn một tháng sau, chồng tôi nhận cuộc gọi từ người bác họ bên quê:

– “Mẹ mày sốt cao 3 ngày không ai hay biết, hàng xóm phải phá cửa mới phát hiện. Bà đang nằm viện tỉnh dưới đấy…”

Chồng vội vàng thu xếp đi ngay. Tôi phân vân, lòng có chút giằng xé. Rốt cuộc, tôi cũng bồng con theo. Bà từng chăm cháu, từng là người thân – dù sao cũng không thể làm ngơ.

Đến viện, tôi giật mình khi nhìn thấy bà nằm đó, gầy sọp, ánh mắt mờ đục, chẳng còn chút dáng vẻ oai phong lúc xưa. Nhìn thấy tôi bế cháu bước vào, bà rướn người cố ngồi dậy, nhưng ho sặc sụa. Tôi vội vàng đỡ, bà nắm lấy tay tôi, run run nói:

– “Mẹ xin lỗi… mẹ già rồi mà dại dột… mẹ tưởng có thể vin vào con cái để sống, ai ngờ lại trở thành gánh nặng…”

Tôi nghẹn họng, không nói nên lời. Giây phút đó, mọi giận hờn như chùng xuống. Nhưng câu nói tiếp theo của bà mới khiến tôi thật sự bất ngờ:

– “Mẹ có gửi lại cho mày một sổ đỏ ở quê, là đất ông bà để lại. Trước tính giữ để dưỡng già, nhưng giờ mẹ biết… mẹ không nên đòi hỏi gì thêm. Mẹ chỉ mong… còn được bế cháu, được làm lại với con.”

Tôi rơi nước mắt. Không phải vì cuốn sổ đỏ ấy, mà vì lần đầu tiên trong đời, mẹ chồng chịu xuống nước – không còn là người hay dạy dỗ, hay trách móc, mà là một bà lão biết nhận sai và xin được tha thứ.

Chồng tôi cũng lau nước mắt, ngồi xuống cạnh tôi và mẹ, nắm lấy tay hai người đàn bà từng mâu thuẫn nhiều nhất cuộc đời anh.

Sau đợt đó, bà dọn lên sống cùng nhưng không còn can thiệp chuyện nhà cửa nữa. Tự biết nấu ăn, biết giữ ý, còn thỉnh thoảng lén nhét cho cháu gói bánh, mẩu giấy kẹp tiền lẻ. Bà bảo:

– “Mẹ không có lương hưu, nhưng còn sức là mẹ còn góp được chút nào cho cháu, cho con.”

Tôi nhìn bà, thở dài nhẹ nhõm. Có lẽ, đôi khi phải qua một trận ốm thập tử nhất sinh, người ta mới học được cách trân trọng người bên cạnh.