Theo chuyên gia, việc quy hoạch trạm sạc ở Hà Nội cần phải được thực hiện bài bản. Chúng ta không nên biến toàn bộ trạm xăng hiện tại thành trạm sạc xe điện.

Xây trạm sạc cần có quy hoạch bài bản. Ảnh: Yên Vân
Trao đổi với Báo Lao Động, Tiến sĩ Khương Kim Tạo, nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia, cho biết để phát triển các trạm sạc xe điện ở Hà Nội cần có quy hoạch, quy chuẩn bài bản đi trước.

Không phải nơi nào cũng có thể xây dựng được trạm sạc xe điện. Ví dụ, nhiều người nghĩ rằng việc chuyển đổi trạm xăng thành trạm sạc xe điện là không hợp lý, bởi diện tích trạm xăng nhỏ, hệ thống điện chưa chắc đã phù hợp. Hiện tại nên duy trì cả trạm xăng và trạm sạc điện. Việc hạn chế xe xăng cần được tính toán dần để loại bỏ trạm xăng. Đối với diện tích trạm xăng, cần nghiên cứu chuyển đổi mục đích sử dụng sao cho phù hợp với quy hoạch đồng bộ, ví dụ như thành công viên, khu văn hóa…

Đối với việc xây dựng trạm sạc điện, cần có nghiên cứu, hoạch định bài bản: diện tích đất có phù hợp không, tải điện có đáp ứng được hay không?

Tiến sĩ Khương Kim Tạo cho biết thêm, ngoài các quy hoạch trạm sạc tập trung, Hà Nội cần nghiên cứu quy định xây dựng các trạm sạc bắt buộc tại các chung cư mới. Việc xây dựng trạm sạc cần đồng bộ với đường tải điện và được bố trí ở vị trí hợp lý nhằm đảm bảo an toàn và thuận tiện cho người dân.

Một vấn đề khác cũng cần quan tâm: khi phát triển xe máy điện, người dân có thể sạc tại nhà. Tuy nhiên, nhà sản xuất cần hướng dẫn chi tiết, thậm chí cử người đến tận nơi kiểm tra, hướng dẫn lắp đặt đầu sạc điện. Khi kiểm tra, nhân viên kỹ thuật cần khảo sát hệ thống điện của hộ dân và tư vấn giải pháp kỹ thuật phù hợp, ví dụ như lắp thêm aptomat để đảm bảo an toàn…

Khi đã có quy hoạch và quy chuẩn đi trước, chúng ta mới tính đến các giải pháp hỗ trợ. Các giải pháp này hướng đến đơn vị phát triển trạm sạc, người dân… để giúp họ tiếp cận chính sách một cách thuận lợi nhất.

Hà Nội đang hướng tới mục tiêu đến ngày 1.7.2026 sẽ hạn chế xe máy chạy xăng trong khu vực Vành đai 1. Đến năm 2028, phạm vi sẽ mở rộng ra cả Vành đai 2 đối với xe máy và ôtô cá nhân sử dụng nhiên liệu hóa thạch; đến năm 2030 sẽ áp dụng trên toàn bộ khu vực trong Vành đai 3.

Tuyến đường Vành đai 1 hiện đi qua nhiều khu vực trung tâm Hà Nội, chạy qua các tuyến chính như Trần Khát Chân – Đại Cồ Việt – Đê La Thành – Bưởi – Võ Chí Công – Nghi Tàm – Yên Phụ… với tổng chiều dài khoảng 25km, diện tích khoảng 31km² và dân số ước tính gần 600.000 người. Riêng lượng xe máy đã lên tới gần 450.000 chiếc. Nếu thực hiện chuyển đổi toàn bộ sang xe điện, thì hạ tầng trạm sạc và điểm đỗ chính là một trong những “nút thắt” cần sớm tháo gỡ.

Ngay sau khi Hà Nội công bố kế hoạch hạn chế xe máy chạy xăng trong khu vực Vành đai 1, Công ty TNHH Một thành viên Khai thác điểm đỗ xe Hà Nội đã phối hợp với các đơn vị liên quan khảo sát, lập phương án bố trí các bãi đỗ xe kết hợp trạm sạc điện nhằm phục vụ quá trình chuyển đổi phương tiện cá nhân sang sử dụng năng lượng sạch.

Bốn vị trí đầu tiên đủ điều kiện triển khai trạm sạc gồm:

Khu đất trống từ số 621 đến 768 đường Đê La Thành;

Bãi xe cạnh Đại sứ quán Nga, gần nút giao Kim Mã – Cầu Giấy;

Vỉa hè và khoảng đất trống dọc tuyến Trần Khát Chân, đoạn từ Bạch Mai đến Lạc Nghiệp (dài hơn 500m);

Bãi đất trước trụ sở Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam tại ngã tư Xã Đàn – Giải Phóng;

Đây đều là những khu vực có mật độ dân cư cao, hiện đang được sử dụng làm bãi đỗ xe nên việc tích hợp thêm trạm sạc sẽ tận dụng hiệu quả mặt bằng hiện hữu, đồng thời không gây xáo trộn lớn về quy hoạch.

Các trạm sạc không chỉ phục vụ xe máy và ôtô điện cá nhân, mà còn cần tính đến các loại hình phương tiện như xe buýt điện, taxi điện, xe giao hàng điện… Do đó, hạ tầng điểm dừng, điểm đỗ và nơi sạc đóng vai trò hết sức quan trọng.

Trước đó, trao đổi với báo chí, ông Nguyễn Đức Vinh – Phó Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Khai thác điểm đỗ xe Hà Nội – cho biết hiện đơn vị đang quản lý hơn 150 điểm trông giữ xe, qua khảo sát có khoảng 40 điểm có thể triển khai lắp đặt trụ sạc xe.

Cũng theo ông Vinh, trong 4 vị trí được nghiên cứu, có 2 vị trí khả thi để lắp đặt trụ sạc ngay trong thời gian tới là khu vực đường Trần Khát Chân và khu vực trước trụ sở Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam. Đối với 2 vị trí còn lại, do đang nằm trong khu vực thi công dự án Vành đai 1, nên sau khi dự án hoàn thành mới có thể triển khai.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, tính đến nay đã có khoảng 1.000 trạm sạc điện được lắp đặt trên địa bàn bởi Công ty Cổ phần Phát triển Trạm sạc Toàn cầu V-Green, trong đó bao gồm cả trạm cá nhân và công cộng. Trong số này có 57 trạm công cộng công suất lớn (120 – 150kW), 259 trạm hỗn hợp AC/DC và 684 trạm cá nhân sử dụng điện xoay chiều.

Ngoài ra, một số doanh nghiệp khác cũng đã tích cực đề xuất đầu tư hạ tầng trạm sạc dùng chung như Công ty Cổ phần Ô tô TMT và Tập đoàn EVG. Các đơn vị này mong muốn được sử dụng không gian công cộng như trung tâm thương mại, công viên, bến xe để triển khai mô hình xã hội hóa trạm sạc, đồng thời đã nộp hồ sơ đề xuất đầy đủ về tiêu chuẩn kỹ thuật, quản lý vận hành và phương án đầu tư.